Thứ năm, 9/8/2018, 22h07

Chống ngập tại TP.HCM: Cần nhà đầu tư có năng lực và tâm huyết

Nhiu gii pháp, đ xut đu tư các d án thuc Chương trình gim ngp nưc ca TP.HCM bng hình thc đi tác công - tư đưc đưa ra ti Hi ngh mi gi đu tư các gii pháp chng ngp và x lý nưc thi TP.HCM, do UBND TP.HCM t chc ngày 9-8. Tham d hi ngh có Bí thư Thành y TP.HCM Nguyn Thin Nhân, Phó Ch tch UBND TP Trn  Vĩnh Tuyến...

Bí thư Thành y TP.HCM Nguyn Thin Nhân trao đi vi các nhà đu tư trong và ngoài nưc bên l hi ngh. Ảnh: N.Trinh

Cn đưng ng cp nưc mi

Đó là ý kiến của ông Laurent Umans - Đại sứ quán Hà Lan. Ông Laurent Umans cho rằng: “TP.HCM cần thận trọng, linh hoạt, cân nhắc chi phí trong việc đưa ra các giải pháp chống ngập, xử lý nước. Đầu tư ưu tiên hàng đầu nên tập trung vào giảm việc khai thác nước ngầm. Có nghĩa cần đường ống cấp nước mới, nhà máy xử lý nước, các khu vực chứa nước, kết nối hộ gia đình. Bên cạnh đó, đầu tư để đảm bảo TP.HCM không phát triển về phía biển. Và đầu tư vào việc kết nối các nền tảng chủ chốt của TP, không chỉ thông qua cơ sở hạ tầng mà còn trong trao đổi kinh tế, văn hóa”.

Theo ông Laurent Umans, TP.HCM đang bị sụt lún khoảng 7cm mỗi năm, dự kiến 50 hoặc 100 năm nữa, một phần TP sẽ nằm dưới mực nước biển và trở thành đầm lầy. Trong khi đó, TP đã đầu tư vào một đối tác công - tư để xây dựng một hệ thống vành đai với các cống thủy triều. Tuy nhiên, việc các cống bị chìm dường như không được xem xét hợp lý khiến tuổi thọ của các dự án đầu tư giảm đáng kể. Như vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào để đối phó với tình trạng này, để đảm bảo các dự án đầu tư nhằm xây dựng một quá trình chuyển đổi thông minh, sáng tạo.

Với giải pháp phát triển không gian điều tiết (KGĐT) nước mưa cho đô thị TP.HCM, PGS.TS Châu Nguyễn Xuân Quang (đại diện ĐHQG-HCM) cho biết: “KGĐT là toàn bộ không gian dùng để chứa nước mưa tạm thời, tập trung giảm đỉnh và tổng lượng dòng chảy tràn. Điểm nổi bật của KGĐT còn có thể bổ cập nước ngầm, cải thiện chất lượng nước mặt, phát triển đô thị xanh và tăng mỹ quan đô thị. Mặt khác, KGĐT còn có thể phát triển lồng ghép chức năng điều tiết vào các hồ hiện hữu, chức năng thoát nước cũng như các dự án chỉnh trang đô thị, phát triển khu dân cư”.

Theo ông Quang, thách thức trong quản lý ngập hiện nay là ngập cục bộ do hạ tầng thoát nước chưa hoàn chỉnh và quản lý vận hành duy tu chưa đầy đủ. Chưa tính đến rủi ro trong tương lai bị lún do đô thị hóa, mưa cực trị, lũ thượng lưu, hạ tầng xuống cấp... Tuy nhiên, TP.HCM đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ nên có nhiều cơ hội để lồng ghép, có điều kiện tự nhiên, địa hình, địa chất thuận lợi cho triển khai KGĐT.

Kêu gi các doanh nghip có năng lc

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch UBND TP cho biết, quan điểm của TP.HCM đối với các dự án đầu tư chống ngập là phải minh bạch, công khai. Hội nghị là dịp để TP lắng nghe những đơn vị có năng lực, tâm huyết đóng góp ý kiến chống ngập, xử lý nước thải, đặc biệt vấn đề áp dụng công nghệ không thể nói bằng lời mà phải nói bằng năng lực thực tế.

Tuy nhiên, “trước nguồn lực của TP có giới hạn, quy hoạch còn chậm thay đổi, do đó có những vấn đề sau hội nghị sẽ triển khai kế hoạch mời gọi đầu tư bằng dự án cụ thể. Khi triển khai phải nằm trong khả năng nguồn lực và mong muốn của TP”, ông Tuyến nhấn mạnh.

Theo UBND TP, công tác chống ngập và xử lý nước thải trên địa bàn TP hiện được thực hiện theo quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước TP.HCM (được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại QĐ 1547 năm 2008) và quy hoạch chung xây dựng TP đến năm 2025 (được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại QĐ 24 năm 2010). Với nỗ lực không ngừng của TP, tình trạng ngập nước đã được kéo giảm và kiểm soát. Nhưng đến nay, hệ thống cống hiện có chỉ đạt 4.176/6.000km; chỉ mới cải tạo được 4 trục tiêu thoát nước chính với chiều dài khoảng 60,3km; hoàn thành 2/12 nhà máy xử lý nước thải (Bình Hưng và Tham Lương Bến Cát); mới thực hiện được 64/149km đê bao ven sông Sài Gòn và 1/10 cống kiểm soát triều lớn (Nhiêu Lộc - Thị Nghè).

17 dự án chống ngập chờ nhà đầu tư

Tại hội nghị, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập nước TP.HCM - cho biết, hội nghị lần này mời gọi đầu tư 17 dự án. Trong đó có 7 dự án xây dựng nhà máy xử lý nước thải như nhà máy xử lý nước thải lưu vực Tây Sài Gòn, Bình Tân, Tân Hóa - Lò Gốm, Bắc Sài Gòn 1, Bắc Sài Gòn 2, Rạch Cầu Dừa và Tây Bắc (dự kiến tổng mức đầu tư là 45.500 tỷ đồng); 6 dự án cải tạo, nạo vét các tuyến kênh rạch như: kênh Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên, sông Chợ Đệm, Rạch Thủ Đào, Rạch Ông Bé, Rạch Thầy Tiêu, kênh Vĩnh Bình (tổng mức đầu tư dự kiến 19.640 tỷ đồng); 3 dự án đê bao và các cống kiểm soát triều vòng ngoài của TP như: cống kiểm soát triều sông Kinh, rạch Tra, đê bao ven sông Sài Gòn từ Vàm Thuật đến sông Kinh (tổng mức đầu tư dự kiến là 5.722 tỷ đồng) và 1 dự án ứng dụng công nghệ xử lý nước thải mới tại Nhà máy xử lý nước thải Bình Hưng.

Về kinh phí, hiện nhu cầu chung cho đầu tư phát triển kinh tế TP trong giai đoạn 2016-2020 là 1,8 triệu tỷ đồng, dành riêng cho phát triển cơ sở hạ tầng là 0,81 triệu tỷ đồng. Trong đó, đối với chương trình giảm ngập nước là một trong 7 chương trình đột phá, trọng điểm của TP có nhu cầu đầu tư là 96.327 tỷ đồng và đã triển khai từ giai đoạn 2011-2015 với tổng vốn 22.948 tỷ đồng, còn lại khoảng 73.359 tỷ đồng. Song ngân sách TP chỉ đảm bảo cân đối khoảng 16.338 tỷ đồng, ngân sách TW hỗ trợ có mục tiêu là 588 tỷ đồng, còn lại là kêu gọi nguồn xã hội hóa (PPP) là 20.283 tỷ đồng, vận động nguồn ODA (kết hợp PPP) là 36.132 tỷ đồng.

Như vậy, trong điều kiện nguồn vốn ngân sách còn hạn hẹp, quy hoạch còn chậm thay đổi thì việc tăng cường thu hút đầu tư các nguồn lực trong và ngoài nước cho chống ngập và xử lý nước thải được xem là giải pháp hữu hiệu, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững nền kinh tế TP.

Nguyn Trinh