Thứ Năm, 31/07/2014, 20:29 (GMT+7)
 
 

“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”: Truyền đạt thế nào cho hiệu quả?

Thứ Hai, 13 Tháng hai 2012, 15:02 GMT+7
(Tiếp theo và hết)

Thông qua các hoạt động ngoại khóa, giáo viêngiúp học sinh tiếp thu bài học đạo đức một cách tự nhiên, không gượng ép. Ảnh: Q.P

Có nhiều hình thức lồng ghép khác nhau tùy vào từng bài học cụ thể. Đôi khi chúng ta chỉ cần cho học sinh phân tích một câu nói của Bác.
Cụ thể, khi dạy bài 10 - Quan niệm về đạo đức - phần mở bài ta lấy câu nói:
“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông
Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc
Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính
Thiếu một mùa không thành trời
Thiếu một phương không thành đất
Thiếu một đức không thành người”.
Từ đó gợi ý để học sinh nắm được ý nghĩa của vấn đề, quan niệm đạo đức của Bác Hồ hết sức dễ hiểu nhưng sâu sắc như thế nào. Hơn nữa đây là bài học đầu tiên của phần thứ hai chương trình GDCD lớp 10, nên khi ta đặt vấn đề như vậy cũng là bước đầu đặt ra nhiệm vụ để học sinh hình thành ý thức học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Hình thức thứ hai đó là giao nhiệm vụ để học sinh về nhà sưu tầm những mẩu chuyện kể. Hoặc để dễ dàng hơn, giáo viên cho học sinh chép lại các câu chuyện kể và yêu cầu các em nêu ra được ý nghĩa của câu chuyện, bài học cho bản thân, các em đã làm được gì và nên làm gì sau khi đọc câu chuyện đó. Sau đó giáo viên thu các bài viết lại và chấm điểm để lấy vào điểm trả bài miệng hoặc điểm 15 phút cho một số học sinh xuất sắc vì có thể coi đây là một bài tập có liên hệ thực tiễn. Làm như vậy vừa khuyến khích học sinh vừa để các em thấy được trách nhiệm bản thân.
Ví dụ: Khi dạy bài 11 - Một số phạm trù đạo đức - giáo viên có thể cho học sinh tìm hiểu câu chuyện “Thời gian quý báu lắm” để các em liên hệ giữa nghĩa vụ của bản thân với những người xung quanh, với tập thể lớp, nhà trường trong việc đảm bảo thời gian, giờ giấc trong học tập và lao động.
Một hình thức nữa mà ta vẫn quen làm, đó là tổ chức cho học sinh thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong các buổi ngoại khóa hoặc do nhà trường tổ chức. Đối với bộ môn GDCD lớp 10, trong những tiết ngoại khóa các vấn đề địa phương giáo viên cũng có thể lồng ghép vào...
Dù là lồng ghép bằng cách nào đi nữa thì giáo viên phải xác định mục tiêu cuối cùng là không chỉ “học tập” mà phải “làm theo” tấm gương của Bác thì mới có thể coi là lồng ghép thành công. Vì thế, trong quá trình giảng dạy và lồng ghép giáo viên có thể yêu cầu học sinh làm một số công việc cụ thể như tham gia lao động, vệ sinh lớp học, trồng và chăm sóc cây xanh, giúp đỡ bạn bè trong học tập, chấp hành luật lệ giao thông…
Khi tổ chức lồng ghép giáo viên chú ý một số điểm sau: Tổ chức các hoạt động để học sinh tự rút ra bài học nhận thức từ câu chuyện kể về Bác Hồ trong bài học lịch sử, qua đó vận dụng vào thực tiễn và sưu tầm các chuyện kể về Bác thể hiện đức tính vừa được học. Bước 1: Dựa vào nội dung bài học tổ chức hoạt động dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh. Bước 2: Nêu yêu cầu nhận thức cho học sinh bằng câu hỏi: Nêu những phẩm chất đạo đức của Bác Hồ qua nội dung bài học?  Học tập đạo đức Hồ Chí Minh từ bài học lịch sử này, em hãy nêu việc làm cụ thể của bản thân?
Bước 3: Dặn dò học sinh sưu tầm những chuyện kể về đức tính của Bác được học trong bài.
Hiện nay, ngoài việc lựa chọn các chuyện kể về Bác Hồ để đưa vào nội dung bài giảng một cách phù hợp, linh hoạt, uyển chuyển, không gượng ép, giáo viên đã biết kết hợp tốt hơn giữa việc “học tập” và “làm theo” tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh. Tấm gương đạo đức của Bác được giáo viên khắc họa một cách sinh động, mắt thấy, tai nghe đáp ứng được ba yêu cầu của nhận thức từ “biết” đi đến “hiểu” và “làm theo”, cụ thể là Bác đã làm gì? Chúng ta học cái gì ở Bác? Phải hành động như thế nào để làm theo tấm gương đạo đức của Bác? Và cuối cùng các em nhận thức được rằng chúng ta làm thế để học tốt hơn, để trường học thân thiện hơn… tức là thực hiện cuộc vận động “Hai không”, cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện…” và xa hơn là để xây dựng đất nước, đem lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho mọi người, mọi nhà. Những việc mà trước đây các em chưa hiểu, làm chưa tốt thì bây giờ các em sẽ hiểu rõ hơn và sẽ làm tốt hơn.
Bằng phương pháp lồng ghép cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” vào giờ học, giáo viên đã đem đến cho các em nhiều câu chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh một cách sinh động, tình cảm, vừa góp phần làm nhẹ nhàng tiết học, vừa giúp các em tiếp thu kiến thức, bài học đạo đức tự nhiên, không gượng ép.
Hơn thế nữa, kết thúc tiết học, giáo viên còn yêu cầu học sinh sưu tầm, thu thập những câu chuyện kể khác thể hiện nội dung đạo đức của Hồ Chí Minh vừa học ở lớp đã góp phần làm cho cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” được tiến hành một cách thường xuyên, sâu sắc, phù hợp với lứa tuổi học sinh THPT.
Có thể nói kết quả trong việc lồng ghép này không thể cân đong đo đếm cụ thể, nhưng tin chắc một điều không chỉ về phía học sinh mà ngay cả bản thân giáo viên cũng từng bước thấm nhuần đạo đức của Bác để từ đó chúng ta sẽ tự giác làm theo.
Nguyễn Tuấn Anh
(GV Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, TP.HCM)
Bằng phương pháp lồng ghép cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” vào giờ học, giáo viên đã đem đến cho học sinh nhiều câu chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh một cách sinh động, tình cảm góp phần làm nhẹ nhàng tiết học.
 
Xem bài theo ngày:  
 
Bạn cần cài Flash Player để xem được Clip này.
TỜ BÁO LUÔN ĐỒNG HÀNH VỚI VIỆC HỌC TẬP CỦA GIA ĐÌNH BẠN