Thứ sáu, 30/4/2021, 15h26

Có một Sài thành bao dung và mê diệu!

Sài Gòn vn rt năng đng nhưng yên bình, rt náo nhit nhưng sâu lng, phát trin văn minh nhưng không ít nhng trm tích văn hóa, mt thành ph bao dung, nghĩa tình và mang phong v riêng… Điu này khiến nhiu ngưi luôn có nhiu hoài nim, ký c đp và không ít xao xuyến, lưu luyến khi nh v nơi đây.


S phát trin năng đng ca thành ph trong nhng năm qua, đã thúc đy và cho ra đi mt thành ph mi mang tên thành ph Th Đc

Tĩnh và đng ca mt thành ph tr

Mảnh đất lành này, mang hơi thở của một đô thị trẻ trung và cởi mở, là nơi giao thoa của nhiều nền văn hóa tạo nên tính tổng hợp/ đa dạng, tính linh hoạt, năng động và tính trọng tình, hòa hiếu trong văn hóa ứng xử, giao tiếp. Nhiều nhà nghiên cứu đô thị đã dùng khái niệm “bức khảm các tiểu văn hóa” để mô tả hình ảnh của thành phố Sài Gòn này như một bức tranh thống nhất trong sự đa dạng.

Không ít người cho rằng, Sài Gòn là thành phố đáng sống, bao dung, nghĩa tình, phóng khoáng, dễ tiếp nhận cái mới. Thật vậy, có thể thấy những giá trị đó trong hàng loạt sách, báo, bài viết, cảm nhận về Sài Gòn trong những năm gần đây, chất chứa rất nhiều những ân tình, phong cách sống của người Sài Gòn như: lòng Sài thành bao dung lắm, miền đất hiếu khách, một Sài Gòn mê diệu, Sài Gòn nhớ, Sài Gòn thương... Những cảm nhận đó rất chân thật và sống động qua từng sự việc, hiện tượng của những con người nơi đây, dù họ xuất thân từ nhiều vùng khác nhau, nhưng dường như có cùng nhịp đập, một trái tim của sự bao dung, vị tha, chân thành và nhiệt huyết. Mỗi người trẻ Sài Gòn luôn nỗ lực, năng động trên từng lĩnh vực để góp phần vào giá trị chung đó. Có người với sở trường “động” đã sáng tạo, thăng hoa trên những nền công nghệ số, phát triển trí tuệ nhân tạo, tiên phong trong công nghệ thông tin, rực sáng trên các sân khấu nghệ thuật với các bài rap, hip... Và cũng không ít những nốt trầm thời hiện đại, hòa mình vào không khí của cổ xưa với những thú chơi tao nhã, văn nhân mặc khách, như: khai tâm với thư pháp, nhàn đàm với trà đạo, hòa điệu với tuồng xưa tích cũ, lắng đọng với tâm linh, huyền diệu, thả hồn về nét xưa lối cũ, thăng trầm theo năm tháng... Tất cả tạo nên sự hài hòa, cân bằng giữa tĩnh và động, giữa khoa học và nghệ thuật, giữa lý trí và tình cảm, giữa âm và dương, giữa năng động và sâu lắng, giữa hiện đại và truyền thống đan cài vào nhau  một cách tự nhiên và thanh khiết.

Tìm bn sc và hn ca đô th

Sài Gòn mang chân dung là ngã ba đường, có thể nói là một “giao lộ” với nhiều nền văn hóa đa dạng, nhiều tộc người, với lịch sử hình thành được đánh dấu bằng các đợt nhập cư từ nhiều địa phương, xứ sở liên tục đổ về lập nên một thế giới thu nhỏ. Có thể nói đây là ưu điểm khiến văn hóa Sài Gòn thêm phong phú, nhưng đồng thời cũng là một hạn chế vì khó nhận dạng được bản sắc của đô thị, nhất là trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Do vậy, việc định vị văn hóa Sài Gòn, tìm ra bản sắc riêng, tạo nên điểm nhấn, mang tính “thương hiệu” là một trong những việc khá quan trọng, cần quan tâm và định hướng trong sự phát triển bền vững ở tương lai. Bởi lẽ, bản sắc của một thành phố là cái không thể thiếu được. Thành phố càng hiện đại, văn minh càng dễ rơi vào hình thái giống nhau. Chính nét riêng, khác biệt tạo nên giá trị bản sắc.

Theo quy luật, thế giới càng hiện đại, càng “phẳng” bao nhiêu thì càng cần có cái riêng bấy nhiêu, nếu như chúng ta không muốn bị hòa lẫn theo dòng chảy của hội nhập, toàn cầu hóa. Đây là một vấn đề lớn, cần có thêm nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm từ các nhà khoa học, quy hoạch đô thị, định hướng giá trị đặc sắc để có thể tạo nên sự nhận diện riêng biệt, độc đáo. Riêng ý kiến chủ quan của tôi là Sài Gòn với đất trời hiền hòa, tính cách nhân hậu, thương người của con người nơi đây và là thành phố của vùng sông nước, một không gian thiên nhiên mưa thuận gió hòa, rất yên bình, khoáng đạt, nơi những con thuyền chở nắng sang sông, có thể đó là một nét riêng có, khá đặc trưng của thành phố.


Ph đi b Nguyn Hu Sài Gòn - đim đến thu hút khách du lch

Điều đó, đòi hỏi tiến tới văn hóa đô thị, nếp sống văn minh, rất cần thiết có bộ quy tắc ứng xử nơi công cộng, quy định những chuẩn mực, định hướng hành vi, thái độ, thói quen, cách thức ứng xử văn minh của du khách, người dân và cán bộ phục vụ, tạo nên nét đẹp văn hóa, thái độ lịch sự, thân thiện, tư vấn nhiệt tình, sẵn sàng giúp đỡ du khách, biết lắng nghe, chia sẻ, không phân biệt đối xử với khách du lịch; không lợi dụng khách du lịch để trục lợi bất chính…

Nhng đô th mi trong lòng thành ph

Sự phát triển năng dộng của thành phố trong những năm qua, đã thúc đẩy và cho ra đời một thành phố mới mang tên thành phố Thủ Đức. Đây cũng là một tín hiệu đáng mừng, thấy được sự phát triển phồn vinh của thành phố lớn. Từ thế kỷ 19-20, các nhà đô thị học đã đúc kết chức năng của đô thị thành 3 nhóm: chức năng làm giàu (các ngành công nghiệp, thương mại, dịch vụ), chức năng trách nhiệm (hành chính, giáo dục, y tế - sức khỏe), chức năng sáng tạo và truyền đạt (vận chuyển, văn hóa - nghệ thuật, xuất bản). Theo đó, ngành du lịch tương đồng với hai chức năng quan trọng của đô thị là phát triển kinh tế (làm giàu) và truyền đạt văn hóa. Do vậy, các khu đô thị luôn là điểm đến du lịch đầy hứa hẹn và là nguồn tài nguyên du lịch để khai thác. Đối với thành phố mới, trẻ như Thủ Đức vừa là lợi thế, vừa là thách thức. Thách thức vì còn quá non trẻ, và là một tiểu đô thị bên cạnh thành phố lớn, chưa có nhiều cơ sở hạ tầng hiện đại... Tuy vậy, đô thị mới lại có những lợi thế nhất định, như: tính năng động, sức bật của thành phố trẻ, nơi kết nối giao thương với trung tâm đô thị, trở thành đô thị vệ tinh, gắn kết với vùng miền khác, lan tỏa những giá trị cho các tỉnh lân cận... và đặc biệt là lợi thế về văn hóa. Nơi đây có nhiều di sản văn hóa, danh thắng, cơ sở tôn giáo, tâm linh, gần với môi trường giáo dục (làng đại học), kết nối với thành phố khác (Biên Hòa, Bình Dương) tạo nên đô thị tinh vân (các đô thị nhỏ nằm gần nhau). Điều này, là điểm sáng, là sức hút du lịch trong tương lai gần nếu biết khai thác địa hình, môi trường di sản, văn hóa, làng nghề, giáo dục... tất nhiên cần có thêm cơ sở vật chất mang tính hiện đại, gắn với môi trường sinh thái, cùng với tính cách hiền lành, hòa hiếu, tôn trọng, thái độ văn minh, lịch sự của cư dân đô thị và đặc biệt là mang lại cảm giác bình yên, an ninh cho du khách, chắc chắn sẽ giữ chân được du khách dài lâu, góp phần cho sự phát triển kinh tế có chiều sâu văn hóa cho thành phố mới này.

ThS. Nguyn Hiếu Tín