Thứ bảy, 15/6/2024, 11h11

“Đêm nằm nghe ký ức” của nhà giáo Ngô Minh Oanh

“Đêm nm nghe ký c” (ĐNNKƯ) là “đa con đu lòng” ca PGS.TS Ngô Minh Oanh, ging viên Trưng ĐHSP TP.HCM, do NXB Hi Nhà văn n hành.


Tp thơ “Đêm nm nghe ký c” ca nhà giáo Ngô Minh Oanh

Ngô Minh Oanh là một nhà viết sử nhưng trước hết anh là một thầy giáo dạy môn lịch sử. Thế mà không biết cơ duyên nào đã đưa anh đến với thơ ca nhất là khi anh đã chọn bục giảng và giáo án làm nghiệp dĩ. Hơn 50 bài thơ trong tập ĐNNKƯ của Ngô Minh Oanh đã thắp lửa cho miền ký ức rực sáng trong tâm tưởng. Đi ngược chiều thời gian để trở về quá khứ, mạch thơ ĐNNKƯ đã làm sống lại từng cảm xúc non tơ, hồn hậu của tuổi hoa niên được hít thở trong không gian quê nhà nơi có dòng Kiến Giang dạt dào kỷ niệm. Ví mình như mầm cây non được cắm rễ vào mạch nguồn đất mẹ để tươi tốt lá cành, tác giả không thể nào quên ơn giọng hò khoan Lệ Thủy, đất mẹ Quảng Bình; một mái chèo người lái đò chỉ còn một chân như sinh thành dưỡng dục đời mình: “Nước dạy tôi biết bơi trước khi biết chữ/ Sông cho tôi biển cả tầm nhìn” (Trĩu nặng sông quê).

PGS.TS Bùi Thanh Truyền (Trưởng khoa Ngữ văn, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM) nhận xét: “Như đã định vị từ nhan đề, tập thơ trước hết là hoài niệm về một thời xưa cũ như giãi bày của nhân vật trữ tình. Bao vùng đất đã đi qua, đã sống và đã yêu đều lưu dấu ngày tháng cũ, đều có dáng nét quê hương”. Tôi thích những câu thơ bồi hồi nhớ lại kỷ niệm đẹp từng làm con tim yêu rung nhịp đập đầu đời. Ngại ngùng, e ấp pha trộn cả đắm say tình tứ nồng nàn (Eva người còn trẻ lắm/ Dắt tôi đi trong chiều mơ/ ... Lo âu đã về ngập lối/ Ngập ngừng run rẩy làn môi” (Dấu cát). Ngắm nhìn đám tuyết rơi lòng yêu cũng bồi hồi kỷ niệm: “Tuyết bay như lời thúc giục/ Đầy vơi chiều nay lòng anh” (Tuyết và em)…”.

Có may mắn đặt chân khắp mọi miền đất nước, thơ Ngô Minh Oanh phóng tầm mắt ra xa để ôm trọn hết vẻ đẹp của thiên nhiên cũng từng địa danh và mỗi quốc gia. Côn Đảo xa vời vợi nhưng tràn ngập tình người: “Mạn thuyền bịn rịn giờ đưa tiễn/ Hẹn ngày tái ngộ với Côn Sơn” (Tình người Côn Đảo). Màu xanh chiều Vĩnh Lợi đưa trở về thời bom đạn chiến tranh, thời tuổi thơ đi sơ tán: “Gặp tuổi thơ giữa tràm chim Vĩnh Lợi/ Rưng rưng niềm nhung nhớ cố hương (Chiều tràm chim Vĩnh Lợi). Nhưng sâu đậm nhất là vùng đất mưa nắng Tây Nguyên, nửa đời anh từng gắn bó (Chiếc gùi của Amí, Cảm nhận Pleiku).

Cũng theo PGS.TS Bùi Thanh Truyền, nếu chỉ là ký ức, thơ dễ lạc dấu đời. Chiêm nghiệm từ những điều trông thấy, sự đồng hành nhập cuộc cùng thực tại đời sống sẽ mang lại chất sống, vẻ tươi xanh cho thơ. ĐNNKƯ đã làm tròn được sứ mệnh này. Không chỉ là hoài niệm, nhiều ý thơ mang tầm khái quát cao về lẽ đời, đạo sống, đúc rút bao la chiêm nghiệm mà chỉ người từng trải mới nhìn thấy. Đến với Côn Đảo nhìn hàng cây vững chãi vượt qua bao sóng gió của thời gian vẫn vững vàng, tác giả đã hiểu được nỗi lòng thiên nhiên: “Lạ kỳ thay cây cũng như người/ Biết tựa vào mình, tựa vào nhau sống chết...” (Những hàng cây ở banh Một). Nhiều ngữ nghĩa trong mạch thơ anh còn để lại hình hài rõ nét trong các bài thơ Biển nhân tạo, Lá, Tâm sự, Nghịch lý…”.

Cùng với các thiên thần áo trắng, trong mùa dịch Covid-19, PGS.TS Ngô Minh Oanh đã có chùm thơ viết về cuộc chiến đấu sinh tử này. Đó cũng là lần đầu tiên tôi biết anh làm thơ sau mỗi giờ đứng lớp. Bài thơ “Tiếng dương cầm trong đêm giãn cách” và các bài khác đã được Hội Nhà văn TP.HCM chọn đăng trong tuyển tập thơ ca “Nhân nghĩa đất phương Nam”. Phải chăng đó cũng là động lực để anh cho ra đời tập sách này.

Phan Quang